Ik merk dat ‘strategisch adviseren’ en ‘impactvol adviseren’ in de praktijk nogal eens op één hoop worden gegooid. Alsof een advies meer impact heeft naarmate het strategischer is.
Voor de secretaris is het nuttig om die twee juist uit elkaar te trekken. Strategisch adviseren gaat in de eerste plaats over het perspectief dat je toevoegt. Je kijkt verder dan het vraagstuk dat vandaag op tafel ligt. Hoe verhoudt dit besluit zich tot onze koers? Welke ontwikkelingen komen op ons af? Welke risico’s ontstaan op langere termijn? En welke keuze maken we eigenlijk voor de toekomst als we hier vandaag ja tegen zeggen? (Zie op onze website een eerdere blog waar we dieper ingaan op de betekenis van strategisch: ‘Hoe adviseer je als secretaris? Twee assen als houvast’.)
Dat perspectief kan voor een bestuur of directie ontzettend waardevol zijn. Maar het woord ‘strategisch’ zegt op zichzelf nog niets over de kwaliteit of de impact van het advies. Een strategisch advies kan briljant zijn. Maar het kan ook weinig toevoegen, slecht getimed zijn of niets in beweging brengen.
Andersom kan een ogenschijnlijk klein, operationeel of tactisch advies juist veel impact hebben. De secretaris die constateert dat een besluit nog niet rijp is en voorkomt dat het te vroeg wordt genomen. Die voorstelt de agenda anders op te bouwen, waardoor het echte gesprek wél plaatsvindt. Die ziet dat twee afdelingen langs elkaar heen werken en ze bij elkaar brengt. Die één ontbrekende vraag stelt waardoor een voorstel wezenlijk beter wordt. Of die met een bestuurder of directeur na afloop van een vergadering een signaal deelt en daarmee voorkomt dat een misverstand groter wordt.
Niets daarvan klinkt of is strategisch. Maar het kan wel degelijk veel verschil maken. Impactvol adviseren betekent voor mij dat er door het advies daadwerkelijk iets verbetert binnen de invloedsfeer van de secretaris. Een besluit wordt beter. Een proces loopt soepeler. Een risico wordt eerder gezien. Een samenwerking verbetert. Een bestuurder of directeur kijkt anders naar een vraagstuk. Een probleem wordt voorkomen voordat het überhaupt bij de bestuurder of de directeur belandt.
De toegevoegde waarde van de secretaris zit niet alleen in het vermogen om steeds strategischer te adviseren. De secretaris beweegt voortdurend tussen operationele, tactische en strategische vraagstukken. Op al die niveaus kan hij of zij verschil maken.
Misschien is de ambitie daarom niet (alleen): hoe word ik een strategischer adviseur? Maar ook: hoe zorg ik ervoor dat mijn advies, op welk niveau dan ook, daadwerkelijk iets teweegbrengt?
-Niek Kraan, een blog uit de reeks ‘De veelzijdige adviseur – hoe de secretaris verschil maakt’